Beste e-mailprovider Nederland: zo kies je de juiste

Gmail is gratis, Outlook zit al op je Windows-pc en Proton Mail duikt overal op in privacyforums. Maar welke e-mailprovider is nou echt de beste voor jou? De meeste vergelijkingen kijken naar prijs en opslagruimte, en dat is precies het probleem. Er is een vraag die zwaarder weegt: waar staat je data, en wie mag erbij? Dat verschilt per provider meer dan je zou denken.

De beste e-mailprovider in het kort

Wil je gewoon een concreet antwoord? Voor de meeste Nederlanders is Proton Mail de beste balans tussen privacy en gebruiksgemak: Zwitsers, standaard versleuteld tussen Proton-accounts, en met een gratis laag om te beginnen. Zoek je liever een Nederlands bedrijf dat onder de AVG valt, dan is StartMail de logische keuze. Gebruik je toch Gmail of Outlook omdat je hele leven daaraan hangt, weet dan tenminste waar je aan begint.

Waarom opslagruimte de verkeerde vraag is

De meeste vergelijkingssites zetten providers naast elkaar op gigabytes en prijs. Logisch, dat is makkelijk te meten. Maar sinds de AVG in 2018 inging is er een vraag die zwaarder weegt: wie kan er bij je mail, en onder welk recht?

Dat zit zo. Een Amerikaans bedrijf zoals Google, Microsoft of Apple valt onder de Amerikaanse CLOUD Act, die op 23 maart 2018 is ondertekend. Die wet verplicht Amerikaanse bedrijven om data af te geven aan Amerikaanse opsporingsdiensten, ook als die data fysiek op een Europese server staat. Je Gmail-account kan dus prima in een Nederlands of Belgisch datacenter draaien en toch onder Amerikaans recht vallen. Simpelweg omdat Google het bedrijf achter het slot is, niet de locatie van de server.

Bij een Europees bedrijf ligt dat anders. Tuta zit in Duitsland en valt volledig onder de AVG. Proton Mail zit in Zwitserland, buiten de EU, met een eigen wetsartikel (271 Strafwetboek) dat meewerken aan buitenlandse opsporingsverzoeken blokkeert. StartMail valt als Nederlands bedrijf onder Nederlands recht.

Klinkt abstract. Maar het is precies de vraag die je zou moeten stellen voordat je een providers-vergelijking op opslagruimte leest.

Gmail en Outlook: gratis, maar Amerikaans

Gmail en Outlook.com zijn de standaardkeuze van bijna iedereen, en dat is niet voor niets. Beide zijn gratis, werken overal en integreren met de rest van je digitale leven. Google gebruikt de inhoud van je mail niet voor advertenties, dat is bevestigd. Wel scant Gmail standaard met zogeheten “Smart features”, die je berichten analyseren voor eigen functies zoals slimme antwoorden. Microsoft doet iets vergelijkbaars: privémail wordt niet gescand voor advertenties, maar mail van commerciële afzenders wordt geanalyseerd op relevantie.

Werk je nog met een oud Hotmail- of Outlook-account, dan loop je sneller tegen praktische problemen aan dan tegen privacyvragen. Ben je bijvoorbeeld je wachtwoord kwijt, dan lees je hoe dat oplost in hotmail wachtwoord vergeten, wat nu. Kom je niet meer in een verouderd account, dan helpt oude Hotmail inloggen je weer op weg. Wil je juist overstappen en je oude Outlook-account opruimen, zet dan eerst een handtekening in Outlook op je nieuwe adres, zodat contacten meteen zien dat je bent verhuisd.

Proton Mail en Tuta: de Europese privacy-optie

Proton Mail en Tuta zijn allebei Europese, versleutelde providers, maar ze verschillen op twee punten die er echt toe doen. Tuta is Duits en versleutelt de volledige mailbox: niet alleen je berichten, ook je agenda en contacten. De data staat in ISO 27001-gecertificeerde datacenters in Duitsland, versleuteld met AES 256 en, sinds de overstap naar kwantumveilige cryptografie, met ECDH x25519 en Kyber-1024 in plaats van het oudere RSA 2048. Daarmee is de dekking breder dan bij vrijwel elke andere provider in dit overzicht. Proton Mail zit in Zwitserland, buiten de EU. Dat klinkt als een nadeel, maar Zwitserland heeft een eigen strafrechtartikel dat blokkeert dat Zwitserse bedrijven meewerken aan buitenlandse opsporingsverzoeken. Geen AVG dus, wel een vergelijkbaar beschermingsniveau via een andere route.

Beide bieden een gratis laag om te testen of de overstap bevalt voordat je aan een abonnement begint. Bij Tuta is dat 1 GB. Bij Proton Mail begin je met 500 MB, dat je zonder te betalen kunt uitbreiden naar 1 GB door een instapchecklist af te ronden: forwarding vanaf je oude Gmail-adres instellen, je hoofdadres wijzigen in je Proton-adres en de mobiele app installeren.

StartMail: het Nederlandse alternatief

StartMail is ontwikkeld door het team achter zoekmachine Startpage en is daarmee een van de weinige Nederlandse e-mailproviders met een duidelijk privacyprofiel. De servers staan in Zeist, het bedrijf valt onder Nederlands recht en de dienst toont geen advertenties. Een kanttekening: er is geen gratis abonnement, alleen een proefperiode van zeven dagen. Daarna betaal je 4,99 dollar per maand (59,88 dollar per jaar) voor 20 GB opslag, of 6,99 dollar per maand (83,88 dollar per jaar) voor het Business-abonnement met 30 GB en ondersteuning voor een eigen domeinnaam. Dat is ruim meer dan de 1 GB die Proton Mail en Tuta gratis bieden.

Zoho Mail en GMX: de middenweg

Niet elke provider valt scherp in het Amerikaanse of Europese kamp. Zoho Mail is een Indiaas bedrijf dat je via zoho.eu kunt laten draaien op datacenters in Amsterdam en Dublin, wat de EU-blootstelling beperkt zonder dat er een primaire bron is die CLOUD Act-blootstelling voor het moederbedrijf expliciet uitsluit. GMX is Duits, onderdeel van 1&1, en valt daarmee volledig onder de AVG, al bevestigt het privacybeleid niet expliciet of mail wordt geanalyseerd voor advertentiedoeleinden. Voor wie vooral praktisch is ingesteld en genoeg heeft aan “Europees en betrouwbaar”, zijn dit prima opties.

iCloud Mail: privacy-imago, maar geen versleuteling

Apple profileert zich stevig op privacy, en dat maakt iCloud Mail een verrassing. Anders dan je zou verwachten is iCloud Mail niet end-to-end versleuteld, ook niet als je Advanced Data Protection aanzet. Apple legt dat zelf uit in de documentatie over Advanced Data Protection: end-to-end encryptie is niet mogelijk omdat de dienst moet blijven communiceren met het wereldwijde e-mailsysteem, dat zulke versleuteling niet ondersteunt. Als Amerikaans bedrijf valt Apple bovendien onder de CLOUD Act. Prima keuze als je toch al volledig in het Apple-ecosysteem zit, maar niet de sterkste optie op dit lijstje.

Welke e-mailprovider past bij jou?

Gebruik je e-mail vooral voor nieuwsbrieven, webshops en contact met familie, dan is Gmail of Outlook.com prima. De praktische voordelen wegen dan zwaarder dan de jurisdictievraag. Wil je een e-mailadres voor gevoelige zaken zoals werk, gezondheid of financiën, dan is de stap naar Proton Mail of Tuta het overwegen waard: beide zijn gratis te proberen en de overstap kost vooral tijd, geen technische kennis. Je stelt e-mailforwarding in bij je oude account, importeert contacten en past je adres aan bij belangrijke diensten zoals je bank.

Stap je over vanaf een oud Hotmail- of Outlook-adres en wil je die verwijderen zodra alles is overgezet, dan lees je hoe dat moet in hoe verwijder je een Hotmail-account. Zo blijft er geen verouderd account rondslingeren dat nog steeds toegang heeft tot oude wachtwoordherstel-opties.

Veelgestelde vragen

Welke e-mailprovider is het meest privacyvriendelijk?
Tuta en Proton Mail scoren het hoogst op privacy, omdat beide standaard end-to-end encryptie bieden en niet onder Amerikaanse wetgeving vallen. Tuta versleutelt zelfs je hele mailbox inclusief agenda en contacten, terwijl Proton Mail end-to-end encryptie toepast tussen Proton-accounts. StartMail is een Nederlands alternatief met servers in Zeist, zonder advertenties en met Nederlandse AVG-jurisdictie.

Is Gmail veilig genoeg voor privégebruik?
Gmail is veilig genoeg voor dagelijks gebruik zoals nieuwsbrieven en winkelaccounts, maar niet de eerste keuze als privacy zwaar weegt. Google gebruikt geen mailinhoud voor advertenties, maar de “Smart features” scannen standaard wel je berichten voor eigen functies. Bovendien is Google een Amerikaans bedrijf, waardoor de CLOUD Act van toepassing is, ook als data op Europese servers staat.

Wat is het verschil tussen Proton Mail en Tuta?
Proton Mail en Tuta zijn allebei Europese, versleutelde e-mailproviders, maar verschillen in dekking en jurisdictie. Tuta is Duits en versleutelt de volledige mailbox inclusief agenda en contacten, en valt daarmee onder de AVG. Proton Mail zit in Zwitserland, buiten de EU, waar een eigen strafwetartikel (271) meewerken aan buitenlandse opsporingsverzoeken blokkeert.

Vallen Nederlandse en Europese e-mailproviders onder de AVG?
Ja, providers die in Nederland of de EU zijn gevestigd zoals StartMail, Tuta en GMX vallen onder de AVG. Dat betekent dat een Amerikaanse overheidsinstantie niet zomaar bij je data kan via de CLOUD Act, in tegenstelling tot Amerikaanse bedrijven als Google, Microsoft en Apple, die ook data op EU-servers onder Amerikaans recht kunnen laten vallen.

Is overstappen naar een andere e-mailprovider lastig?
Overstappen kost vooral tijd, geen technische kennis: je stelt e-mailforwarding in bij je oude account, importeert je contacten en wijzigt je adres bij belangrijke diensten zoals je bank en webshops. De meeste providers, waaronder Proton Mail en Tuta, bieden een importtool voor oude e-mails en contacten. Reken op een paar weken voordat alle accounts zijn omgezet.

Kost een privacyvriendelijke e-mailprovider altijd geld?
Nee, Proton Mail en Tuta bieden allebei een gratis laag met 1 GB opslag en de basisversleuteling. StartMail heeft geen gratis abonnement, alleen een proefperiode van 7 dagen, en start vanaf 4,99 dollar per maand voor 20 GB opslag. Voor uitgebreidere functies zoals extra opslag of eigen domeinnamen betaal je bij alle drie een abonnement.