Geen aparte ë-toets op je toetsenbord, en toch moet die trema gewoon kloppen in “geïnteresseerd” of “ideeën”. Zonder trema staat er een taalfout, en dat valt op in een mail of document. Het vervelende is dat de snelste manier per systeem verschilt, en de meeste uitleg online behandelt er maar één.
Hieronder staan alle routes naar de e met trema: Windows, Mac, Word apart, en je telefoon. Inclusief de opties die je nergens anders zo compleet naast elkaar ziet.
E met trema typen: het overzicht
De tabel hieronder toont per systeem de snelste manier om ë te typen. Werkt de eerste optie niet, dan staat het alternatief er meteen naast.
| Systeem | Snelste manier | Alternatief |
|---|---|---|
| Windows | Alt + 0235 (numpad) | Windows-toets + punt, tabblad Symbolen |
| Mac | E ingedrukt houden, ë kiezen | Option + U, dan e |
| Word | Ctrl + Shift + dubbelepunt-toets, dan e | 00EB typen, direct Alt + X |
| iPhone en iPad | E ingedrukt houden op schermtoetsenbord | Emoji- en symbolenmenu |
| Android | E ingedrukt houden (Gboard) | Emoji- en symbolenmenu |
💡Tip: krijg je op meerdere toetsen een raar teken in plaats van wat je verwacht? Dan staat je toetsenbordinstelling waarschijnlijk op de verkeerde taal.
E met trema typen op Windows
De standaard manier op Windows is een numerieke code: hou Alt ingedrukt en tik op het numerieke toetsenblok achtereenvolgens 0, 2, 3 en 5 aan. Zorg dat Num Lock aan staat, anders sturen die toetsen pijltjes of Home/End in plaats van cijfers. Voor de hoofdletter Ë gebruik je dezelfde truc met de code 0203.
Heb je een laptop zonder los numpad? Dan zit er meestal een ingebed numpad verstopt onder een deel van je letters, vaak rond M, J, K en L. Druk Fn + NumLk om dat blok te activeren, en tik daarna diezelfde toetsen aan om 0235 in te voeren. Welke letters precies het numpad vormen, verschilt per merk en model.
Onthoud je die code niet, dan zit er een alternatief verstopt in het emojipaneel. Druk Windows-toets + punt, en naast tabbladen voor emoji en gifs vind je een tabblad Symbolen, waar de ë tussen staat. Microsoft licht deze functie toe in de Windows-toetsenbordtips. Handig, want je hoeft geen enkele code te onthouden, alleen te zoeken op ‘e trema’ of te scrollen naar de letter e.
Gebruik je een tablet of 2-in-1 met het schermtoetsenbord van Windows, dan werkt ook press-and-hold: hou de e-toets op het schermtoetsenbord ingedrukt tot er een menu met varianten verschijnt, en tik op ë.
Zoek je meer sneltoetsen om sneller te werken in Windows, kijk dan ook eens naar dit overzicht van handige sneltoetsen voor Windows.
E met trema typen in Word
In Word werkt de systeemcode gewoon, maar Office heeft er zelf twee eigen trucs bij die sneller zijn zodra je ze een keer hebt gedaan.
De eerste is Ctrl + Shift + dubbelepunt-toets, loslaten, en dan de letter e. Deze combinatie werkt voor alle klinkers met trema, dus ook ï, ö en ü, gewoon door na de toetscombinatie de bijbehorende klinker te typen. Microsoft beschrijft deze sneltoets in de officiële lijst met toetscombinaties voor internationale tekens.
De tweede werkt via de Unicode-code: typ 00EB en druk meteen daarna op Alt + X. Word zet die code automatisch om in ë. Deze methode is handig als je toch al met codes werkt, bijvoorbeeld omdat je ook andere speciale tekens nodig hebt. Microsoft legt de exacte werking uit in de officiële Office-documentatie over Unicode-tekens. Let op: deze Alt + X-truc werkt niet in PowerPoint, daar val je terug op Invoegen > Symbool.
Wil je liever helemaal geen toetscombinatie onthouden? Klik in Word op het tabblad Invoegen, kies Symbool, selecteer Latijns-1 als subset en zoek de ë op in de lijst.
E met trema typen op de Mac
Op de Mac is press-and-hold de betrouwbaarste methode, en werkt hij hetzelfde ongeacht welke toetsenbordindeling je gebruikt. Hou de e-toets ingedrukt tot er een menu met accentvarianten verschijnt, klik op ë, of typ het cijfer dat eronder staat. Apple beschrijft deze methode in de officiële Mac-hulp over accenttekens.
Sneller voor wie veel trema’s typt: hou Option ingedrukt en druk op U, laat beide toetsen los, en typ dan e. Dit is een zogeheten dead key: de U-toets plaatst zelf geen teken, maar bepaalt welk accent de volgende letter krijgt. Krijg je in plaats daarvan een raar teken, dan staat je toetsenbordinstelling waarschijnlijk niet goed. Gebruik in dat geval press-and-hold als terugval.
Onthoud je geen van beide, dan werkt de Tekenweergave altijd. Ga naar Bewerken > Emoji en symbolen in bijna elke Mac-app, zoek op ‘e trema’ of ‘diaeresis’ en dubbelklik het teken om het in te voegen.
E met trema typen op iPhone en iPad
Op een iPhone of iPad hou je de e-toets op het schermtoetsenbord ingedrukt tot er een rijtje varianten verschijnt: é, è, ê en ë. Schuif je vinger naar ë en laat los om het teken te plaatsen. Apple beschrijft deze press-and-hold methode voor het schermtoetsenbord op de supportpagina over typen met het schermtoetsenbord.
Gebruik je een fysiek toetsenbord met je iPhone of iPad, dan werkt dezelfde dead key-methode als op de Mac: Option + U, dan e.
E met trema typen op Android
Op Android met Gboard (het standaard Google-toetsenbord) hou je de e-toets ingedrukt. Er verschijnt een rijtje met accentvarianten waar je ë uit kunt kiezen door je vinger naar het teken te schuiven en los te laten. Google beschrijft deze methode in de officiële Gboard-hulp. Staat de lijst met varianten niet standaard aan, controleer dan in de Gboard-instellingen of “Lang indrukken voor symbolen” is ingeschakeld.
Gebruik je een ander toetsenbord dan Gboard, bijvoorbeeld dat van Samsung, dan werkt press-and-hold op de e-toets meestal ook, al kan het menu er net anders uitzien.
Waarom eigenlijk een trema en geen accent?
Een trema is geen umlaut en geen accent, ook al lijkt het teken erop. Een umlaut verandert hoe je een klinker uitspreekt, zoals in het Duits. Een trema doet dat niet: het teken geeft alleen aan dat twee klinkers achter elkaar apart uitgesproken worden, niet als één lettergreep. Daarom staat de trema altijd op de tweede klinker van het stel.
Neem “ideeën”: zonder trema zou je “idee-en” als één lettergreep kunnen lezen, met de trema zie je meteen dat het “idee-ën” is, in twee lettergrepen. Hetzelfde geldt voor “zeeën”, “financiën” en “geïnteresseerd”. Het Genootschap Onze Taal legt deze spellingregel en de uitzonderingen erop uit in het taalloket over de trema. Die nuance verklaart meteen waarom autocorrectie de trema soms weghaalt: sommige spellingcheckers herkennen het woord niet en “corrigeren” het naar de foute schrijfwijze zonder trema.
Veelgestelde vragen
Hoe typ je een e met trema op je toetsenbord?
Een e met trema typ je op Windows met de toetscombinatie Alt + 0235 op het numerieke toetsenblok, terwijl Num Lock aanstaat. Op een Mac hou je de e-toets ingedrukt tot er een menu met accentvarianten verschijnt, waarna je ë aanklikt. In Word werkt daarnaast de sneltoets Ctrl + Shift + dubbelepunt-toets gevolgd door de letter e, zonder dat je een numerieke code hoeft te onthouden.
Waarom werkt Alt + 0235 niet op mijn laptop?
Alt + 0235 werkt niet op laptops zonder apart numeriek toetsenblok, omdat deze Windows-sneltoets de cijfers via het numpad nodig heeft. Veel laptops hebben wel een ingebed numpad dat je activeert met Fn + NumLk, verscholen achter letters als M, J, K en L. Daarnaast moet Num Lock aanstaan, anders sturen de cijfertoetsen pijltjes of Home/End in plaats van cijfers.
Hoe typ ik ë in Word zonder de numerieke code te onthouden?
In Word druk je Ctrl + Shift + dubbelepunt-toets, laat de toetsen los, en typ daarna de letter e. Deze sneltoets werkt voor alle klinkers met trema, dus ook ï, ö en ü. Alternatief typ je de Unicode-code 00EB en druk direct daarna op Alt + X, waarna Word de code automatisch omzet naar ë.
Hoe voeg ik een e met trema in op een iPhone, iPad of Android-toestel?
Een e met trema voeg je op een iPhone of iPad in door de e-toets op het schermtoetsenbord ingedrukt te houden tot er een rijtje varianten verschijnt, waaronder ë, en je vinger naar dat teken te schuiven. Op Android met Gboard werkt hetzelfde principe: e-toets ingedrukt houden en naar ë schuiven. Bij een ander toetsenbord dan Gboard, zoals dat van Samsung, werkt press-and-hold meestal ook.
Is een trema hetzelfde als een umlaut?
Een trema is niet hetzelfde als een umlaut, ook al zien de twee puntjes er identiek uit. Een umlaut verandert de klank van een klinker, zoals in het Duits. Een trema geeft juist aan dat twee klinkers naast elkaar apart worden uitgesproken en niet als één lettergreep samensmelten, zoals in “ideeën”, “zeeën” en “geïnteresseerd”.